Mona Hatoum werd geboren als dochter van Palestijnse ouders die in ballingschap in Beiroet leefden. Tijdens een bezoek aan Londen in 1975 kon ze door het uitbreken van de burgeroorlog niet terugkeren naar Libanon. Een van haar vroegste werken, Measures of Distance, is een voor haar atypisch autobiografisch werk waarvoor ze “bewust besloot om zich in het persoonlijke te verdiepen”. Het videowerk is opgebouwd uit beelden van haar moeder onder de douche in het ouderlijk huis in Beiroet. De Arabische tekst, die als een gordijn of sluier over deze beelden is gelegd, vertegenwoordigt de brieven van haar moeder vanuit Beiroet aan de kunstenaar in Londen. De soundtrack bestaat uit een geanimeerd gesprek tussen Hatoum en haar moeder, met daaroverheen Hatoums stem die een Engelse vertaling van de brieven voorleest. Voor Hatoum geeft het werk niet alleen de emotionele intimiteit van de relatie tussen moeder en dochter weer. Het “spreekt ook over ballingschap, ontheemding, desoriëntatie en een enorm gevoel van verlies als gevolg van de scheiding die door de oorlog is veroorzaakt”.

Een vrouw blikt terug op haar verleden aan de hand van gezichten die ze ziet in de Londense metro. Ze begint te geloven dat deze mensen, net als zijzelf, allemaal hebben deelgenomen aan dezelfde gebeurtenis in het ouderlijk huis in Pakistan. Het verhaal neemt de vorm aan van een brief aan haar vriendin Fatima. Een persoonlijke documentaire over reizen, herinneringen en kijken, kijken tijdens het reizen en herinneren tijdens het kijken — reizen door herinneringen, door plaatsen en gebeurtenissen, die zich via het documenteren tot bewustzijn vormen. Het verhaal wordt verteld in het Urdu en hoewel er Engelse ondertitels zijn, verschijnen deze niet altijd synchroon met wat er wordt gezegd, wat een gelaagde, efemere en gefragmenteerde ervaring oplevert. Alia Syed, geboren in Swansea uit een Welshe moeder en een Indiase vader, geeft uitdrukking aan de ontheemding eigen aan de diaspora-ervaring en bevraagt de rol van taal in het bepalen van machtsrelaties tussen klasse, ras en gender.

Shauna Beharry is een derde generatie Canadese van Indiase afkomst. Haar werk richt zich op het verlies van taal en culturele referenties dat gepaard gaat met ontheemding. Seeing Is Believing was haar eerste werk in een mechanisch reproduceerbaar medium. De video articuleert Beharry’s frustratie over haar onvermogen om zich in dit medium uit te drukken, want paradoxaal genoeg gebruikt ze video om de grenzen van het gezichtsvermogen te laten zien. Het begint met Beharry’s camera die steeds opnieuw een foto aftast. De foto is van Beharry zelf, gekleed in een sari. Haar stem op de soundtrack beschrijft de woede en verbijstering die ze voelde toen ze haar moeder, na haar dood, niet meer kon herkennen op foto’s. Pas toen ze de sari van haar moeder aantrok, had ze het gevoel dat ze, aldus Beharry, “in haar huid was gekropen.” Het gevoel van de stof roept bij Beharry een stortvloed aan herinneringen op die verloren waren gegaan toen het gezin van India naar Europa en vervolgens naar Canada verhuisde. (Laura U. Marks)

Het vertrekpunt van Van Mond tot Oor is terug te voeren op een vraag: het verzoek van een jonge filmmaakster aan haar vader om de achternaam van zijn biologische moeder aan te nemen. Een vraag die leidde tot een diepgaande reflectie over wat het betekent om de taal van je voorouders niet te spreken, en welke woorden in die taal zouden kunnen helpen om te voelen en benoemen wat lange tijd niet uitspreekbaar leek. Het voelde, aldus Zita Bamurange Van Bellingen, als een zoeken naar een stem die er niet meer volledig is, naar verhalen en een geschiedenis die niet meer doorgegeven kunnen worden. Tijdens dit proces ontdekte ze dat veel mensen dit gevoel van gemis delen. In haar eigen zoektocht naar klanken, ritmes en woorden vond ze verbinding, en de verbinding vond uiting in een film. Een film waarin taal wordt onderzocht als brug tussen een plaats en een andere, maar ook tussen verleden en heden, met het oog op de toekomst.

Maman, ontstond uit de poging van een filmmaker om het verhaal van zijn moeder te vertellen: haar verhuis van haar geboorteplaats Likasi naar Brussel op zevenjarige leeftijd, haar gemis van de zonsondergang uit haar kindertijd, haar beslissing om een jaar lang niet te spreken, en haar droom om fotografe te worden. De film nam uiteindelijk de vorm aan van een brief van een zoon gericht aan zijn moeder, opgebouwd rond haar stem die de brief voor het eerst voorleest. Voor Niko Wei is de film gegroeid uit het besef dat hij niet zozeer haar verhaal wilde vastleggen, maar vooral haar stem. En dat de film zou dienen als de vervulling van een langdurige droom: die van een fotograaf die als allereerste beeld een portret vastlegt van zijn moeder, champ contre champ met het beeld van een zonsondergang die het onuitsprekelijk gevoel van gemis en afstand oproept.